Sınır Ticareti Görüş Talebi

 

Ülkemizin ekonomik, ticari ve sosyal gelişimi geri kalmış ve işsizliğin en yoğun yaşandığı doğu ve güney bölgelerinin sınır illerini kapsayan Sınır Ticareti uygulamasının halihazırda, 16 Mayıs 2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Sınır Ticaretinin Düzenlenmesine İlişkin 01/12/2008 tarihli ve 2008/14451 sayılı Bakanlar Kururlu Kararı” ile 16 Haziran 2009 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “Sınır Ticaretinin Uygulanmasına İlişkin 2009/7 sayılı Tebliğ” kapsamında yürütülmektedir.

 

Söz konusu Karar çerçevesinde 12 ilimizin (Artvin/Sarp ve Ardahan/Türkgözü GÜRCİSTAN ile, Iğdır/Gürbulak, Ağrı/Gürbulak, Van/Kapıköy ve Hakkari/Esendere İRAN ile Şırnak/Habur ve Hakkari/Habur IRAK ile Iğdır/Dilucu NAHÇIVAN ile, Mardin/Nusaybin, Şanlıurfa/Akçakale, Gaziantep/Karkamış, Kilis/Öncüpınar ve Hatay/Cilvegözü SURİYE ile) sınır ticaretinin yetkilendirilmiş olduğu, bunlardan Ağrı, Van ve Hakkari illerimizden İran ile sınır ticaretinin sadece (Ağrı/Sarısu, Van/Kapıköy ve Hakkari/Esendere) Sınır Ticaret Merkezleri üzerinde yapılmaktadır.

 

Mezkur Karar ile mutat dış ticaret uygulamalarına göre daha az formalite gerektiren ve ithalatta gümrük vergisi muafiyet bulunan sınır ticaretinin küçük sermaye sahibi esnaf ve tacir tarafından da yapılabilmesi, bu ticaret kapsamında komşu ülkelerden ithal edilen eşyanın sınır illerindeki halkın kullanımı için piyasaya az edilirken, ülkemizden de komşu ülkelere ürün ihraç edilmesi suretiyle hem sınır illerindeki ticari faaliyetin (iç ticaretin) artırılması hem de komşu ülkeye yönelik ticaretin (dış ticaretin) canlandırılması suretiyle bölgede ek istihdam sağlanmasının ve gelirin tabana yayılması amaçlanmaktadır.

 

Bu çerçevede sınır ticareti kapsamında 2000 yılında 11,3 milyon Dolar ihracat, 143,7 milyon Dolar ithalat; 2005 yılında 20,6 milyon Dolar ihracat, 847,9 bin Dolar ithalat; 2010 yılında 248,1 milyon Dolar ihracat, 9,7 milyon Dolar ithalat; 2014 yılında ise 445,9 milyon Dolar ihracat, 11,2 milyon Dolar ithalat gerçekleşmiştir.

 

Ancak, mezkur Karar’ın amacına yönelik olarak yürütülmesinde zaman içinde ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanması ve aksaklıkların giderilmesi teminen, uygulama paydaşları olan ilgili Bakanlıklar ve Valilikler ile bölgedeki işadamları ve sivil toplum kuruluşlarının görüş, öneri ve talepleri de dikkate alınmak suretiyle, sınır ticaretinin yeniden düzenlenmesi cihetine gidilmiştir.

 

Bu itibarla, Ekonomi Bakanlığınca yapılacak çalışmada faydalanmak üzere, sınır ticareti uygulamalarının gerek kapsam dâhilindeki illerimizde, gerekse ülkemizde ekonomik, ticari ve sosyal hayat ile istihdama katkıları, münhasıran böyle bir ticaretin gerekliliği ve ihlas amacına hizmet edip etmediği, varsa olumsuz yanları ile muhtevasının yeniden belirlenmesinin gerekip gerekmediğine ilişkin görüş ve öneriye ihtiyaç duyulmaktadır.